25. ТАКЫБАЛЫККА УМТУЛ



Адам кааласа же каалабаса да ар аткарган же аткарбаган иши үчүн жакшылык болсо сыйланат жана кылмыш болсо жазаланат. Белгиленген, жалпы кабыл алынган эрежеден, талаптардан чыгуу, аларды бузуу кылмыш делет жана анын кесепетине карабай кылмышкер жазаланат. Бул жазалануудан этият болуп, сыйланууга умтулганды – жоопкерчилик десе болот.

Адамдын сезимине чагылган же адам сезбеген ааламдардын баары Аллахка, Анын мыйзамдарына баш ийет жана ал мыйзамдарды кынтыксыз аткаруу өтө чебер жана кооз тартиптелген. Аларга ал мыйзамдардын тандоо же алардан баш тартуу ыктыяры берилген эмес. Ал ыктыяр адамга гана берилген. Болгондо да ал ыктыяр адамдын денесиндеги процесстерге да берилген эмес. Адамдын денеси да ааламдардай эле Жаратуучунун мыйзамдары менен ыктыярсыз иштейт.

Ал эми адам ыктыярына берилген чөйрөдө Жаратуучунун талаптарын аткаруу боюнча жоопкер. Тагыраак айтканда адам ааламдардын Ээсинин түзгөн мыйзамдарына шайкеш жашаганы үчүн сыйланат жана андан баш тартып, четке кагып же чектен чыкса жазаланат. Мыша ушул жаза адамды жоопкер кылат. Адам кылганы үчүн жооп берет. Тагыраак айтканда сыйланат же жазаланат. Адамдын Аллахтын бийлигин жана Анын баарынан үстөмдүк кылаарына ынанып тан алган – момун, Анын өкүмдөрүнө баш ийип аткарган – мусулман, ал эми аны аткаруудагы жазадан корккон – такыба делет.

Ошондуктан, такыбалыкты кудайдан коркуу деп да аташат. Кудайдан эмне үчүн коркушат? Анын өкүмдөрүн аткарбаганы үчүн жазалануудан коркот. Муну түшүнбөгөндөр: «Кудайдан коркуу туура эмес. Тетирисинче Аны сүйүү керек» — дешет. Бул туура эмес. Анткени, Аллах Өзүмүн өкүмүн аткарбагандар Аны канчалык сүйбөсүн баары бир жазалоосун убалаган. Аллахка болгон сүйүү мусулманды Аллахтын өкүмүн аткаруудан бошотпойт жана ал сүйүү мусулманды жазадан куткарып да кала албайт жана мусулман Аллахты сүйсө да кылмышы үчүн жазаланат. Анын үстүнө Аллахты сүйгөн, Анын чегинен чыкпайт. Демек, сүйүүдөн мурда такыбалык – жоопкерчилик керек.

Азирети Умар ибн Хаттабдан такыбалык тууралуу сураганда: «Такыбалык – бул тикен зарда жылаң аяк жүргөн адам» — деп жоо берген. Өтө таамай сүрөттөлгөн түшүнүк. Тикендүү талаада жүргөн адам, бутуна тикен кирип кетүүсүнөн корунуп, кадамын өтө этияттык менен таштайт. Бутун көтөргөндөн баштап, кайра түшүргөнгө чейин алдын дыкаттык менен карайт. Мына ошондо гана анын кадамы бекем жана арышы кең болот.

Такыбалык – Аллах бааланган мүнөз жана Анын алдында эң жогорку даража катары бааланат. Куранда Аллахтын: «Менин алдымда Менден корккондор гана баалуу» — маанисинде айткан сөздөрү көп кездешет.

Такыба адам бул жашоодо да коому, бүлөөсү жана курчаган чөйрөсү тарабынан да жогору бааланат. Анткени, кудайдан коркпогон андан башкадан коркуп жашайт. Анткени, коркуу жана жоопкерчилик адамдын табиятындагы өзгөчөлүгү. Кудайдан башкадан корккон көз көрүп, кулак укпаса кылмыш кыла берет. Алэми кудайдан корккон эч ким жокто да чектен чыкпайт. Анткени, эл көрбөгөнү менен Аллах көрүп турганын жана кылмышы үчүн эртели-кеч жооп берээрин эстен чыгарбайт.

Жаштар да өз элин келечектеги ийгиликке такыбалык менен гана жетелей алат. Демек, бүгүнкү жаштардын Аллахтын жазасынан коркуп, жоопкерлигин сезип жашоосун тилейбиз!