22. АМАНАТКА БЕКЕМ БОЛ



Адам башка жандуулардан аманаткөйлүгү менен да айырмаланат. Аманат башка бирөөдөн алынган, сак, бузбай кайтаруу зарыл болгон нерсе. Аманат талап кылынган абалда сакталбаса жана өз ээсине тапшырылбаса – кыянаттык болуп эсептелет. Кыянаттык бул зор күнөө.

Буюм-тайымдай эле сыр, айтылган сөз, убада жана ант да аманатка кирет. Тагыраак айтканда бирөөдөн кайтаруу шарты менен алынган акча карыз болуп эсептелсе, аны кайтаруу аманат. Кайтарылбаса кыянаттык. Бирөө эч ким укпасын шарты менен сөз айткан болсо ал сыр жана аны сактоо аманат. Бирөө кайсыдыр амалга убада кылса же ант берсе аны аткарууда бекем туруу да аманат.

Андан тышкары адамга Жаратуучусу тарабынан берилген аманаттар бар. Алар: адамдын жашоосу, аброю, мүлкү, акылы жана дини. Адам бул аманаттарды саламатта кармоого милдеттүү, анткени алардын үстүндө жоопкер.

Төрөлүү менен өлүмдү аралыгы жашоо делет жана аны Аллах гана ыроолойт жана аны Аллах Өзү гана алууга укуктуу. Аллах Өзү буюрган, Шариатта атайы белгиленген жаза чараларынан башка учурларда адамдын жанын кыюуга эч кимдин укугу жок. Укуксуз, өз башымчалык менен адам өлтүрүү чоң күнөө жана кылмыш.

Адам Аллах ыроологон жашоосун татыктуу өткөрсө гана абройлуу болот. Аброй адамдын Аллах белгилеген, башка жандыктардан өзгөчөлөгөн даражасы жана аны түшүрбөй, ага татыктуу кармоо адамга аманат.

Мүлк адамдын татыктуу аброю менен жашоосуна зарыл болгон, Аллах өзү белгилеп берген ырыскысы жана аны да эч ким Шариаттын көрсөтмөсүсүз ээлеп, уурдап, тоноп же тартып алууга укугу жок. Адамга өз мүлкүн сактоо аманат.

Адам башка жандыктардан акылы менен да өзгөчөлөнөт жана ал акылы үчүн амалдарына жооп берет. Жакшысына сыйлык алат, кылмышы үчүн жазаланат. Ошондуктан адамга дайым акылын зирек кармоо аманат.

Ал эми дини ага өзгөчө аманат. Анткени, дин эң оболу адамдын өзү, жашоосу, анын жашоо чөйрөсү, андагы мамилелер, аны курчаган ааламдар, а негизгиси анын келечеги тууралуу маалымат. Андан тышкары дин адамга жогорудагы аманаттарды саламатта кармоону үйрөтөт. Ошондуктан, динин сактаган адам, баарын сактай алат.

Бүгүн тилекке каршы, аманат бизнесте гана эске алынат жана андан башка учурларда аманат тууралуу кеп болбой калды. Ар кандай айла-амалдар менен элдин добушун алып, саясатка киргендер, колунан келбесе да бийликке жетип, эл чарбасын бүлүндүргөндөр, динди билип туруп, элди туура жолдон алаксыткандар жана башка аманат ээлери келечекте моюнундагы жоопкерчилиги тууралуу бүгүн ойлонбой да калышты.

Эң өкүнүчтүүсү жашоосунан оңой эле баш тарткан, аброюн саткан, мүлкүнө ээ боло албаган, акылын өз ыктыяры менен талкалаган, динсиз жаштар да бар. Алар өздөрү гана эмес, башкаларга да кооптуу. Анткени, алардын таасиринен дагы көптөгөн жаштар Жаратуучусу берген аманаттарга кыянаттык кылып, ийгиликке жетпей, кыйроосу ыктымал. Ошондуктан Аллахтын ыраазылыгын самагандарга андайларды да аманаткөйлүккө чакырып, аны үйрөтүү аманат болуп эсептелет.

Демек, бүгүнкү жаштар эң оболу аманатка бекем турганды, аны сактаганды үйрөнүп, башкаларды да аманатына бекем болууга чакыруулары зарыл.