20. КЕЛЕЧЕГИҢДИ ТАРТИПТЕ



Адам баласынын жашоосу аны курчап турган сан жеткис ааламдар менен жуурулушуп өтөт. Бирок адамдардын баары эле ал андагы эң чебер жана кооз тартипти баамдай беришпейт. Ал тартиптер үңүлүп, акылын калчаганды таң калтырбай койбойт.  

Космостогу тартиптин эң жөнөкөйүн байкоо үчүн Күн жана аны тегеректеген планеталарды учкай мисал кылып өтөлү. Алардын ар бири өз огунда, бирдей ылдамдыкта айланат. Ошол эле учурда алар өз орбитасында да Күндү айланып турат. Бирок алардын эч кайсынысы өз огунан же орбитасынан  чыгып, башка орбитага өтүп кетпейт. Бир да планета ылдамдыгында бир да секундага кечикпейт же эрте да кетпей айланат. Күз келсе күз, кыш келсе кыш, жаз келсе жаз жана жай келсе жай болот. Бул бир гана Күн системасында эмес, миллиондогон галлактикаларда да ушундай тартип орнотулган. Кандай чебер уюштурулган тартип.

Эми жерге түшүп, биз бала кезден көрүп көнгөн кайсыдыр даракты карайлы: анын тамыры, сөңгөгү, өзөгү, бутактары, жалбырактары болот. Анын жалбырактары тамырынан чыкпайт же тамыры дарактын чокусуна жайылбайт.

Андан ары талаага көңүл буралы. Анда коон, дарбыз, пияз, шалгам, сабиз жана башка көптөгөн жашылча жемиштер эгилген. Бир эле топурактан, бир эле суудан азыктанганына карабай алардын ар бири ар башка сапатта, көлөмдө, даамы жана түсү да ар башка өсөт. Коондун уругунан дарбыз же сабиз сепсе пияз өнүп чыкпайт.

Адамдын да дене түзүлүшү байкаганды таң калтырбай койбойт. Бир эле тамак сиңирүүнү мисалга алалы: ооздон кирген тамак ашказанга жетип, ал жердеги процесстер аркылуу анын кубаты денеге күч болуп кубулат. Аны менен кубаттанган клеткалардын жашоосу да кооз жана чебер тартиптелген.

Бул кубулуштардын мисалы аркылуу биз Аллахтын бул ааламдарды улуу тартипке баш ийүүчү кылып жаратканын белгиледик жана бул мисалдар менен биз адам да өз ыктыярына берилген жашоо чөйрөсүн өзү тартиптөө зарылдыгын айткыбыз келди. Тагыраак айтканда адам да өз жашоосун аны өстүрүп, чөйрөсү сыйлаган, Аллахы ыраазы болгон деңгээлде алдын ала тартиптөөсү зарыл. Бул өзгөчө тырышчаактыкты, өжөрлүктү жана өткүр, курч акылды талап кылган  тапшырма.

Адам дайыма ойлонуучу жана анын оюнун көбү кыялдануу менен алек. Бирок ал тартитегенди билсе оюндагы кыялды да максатка айландырат. Анткени, максат – бул тартиптелген кыял. Тетирисинче, адам тартиптегенди билбесе даяр, көзүнө көрүнүп турган максатты да кыялга айландырып, өмүрү ага жетпей өтөт.

Демек, буга бүгүн жаштар өзгөчө маани берип, жашоосун алдын ала тартиптеп үйрөнүүсү зарыл. Ар бир күнүн, саатын, андагы иш-аракеттерин, алардын дарегин, маанилүүлүгүн бир канча убакыт алдыга тартиптеп, алардын үзүрлүү ишке ашуусун да көзөмөлдөө менен менен жаштар алдыга койгон максаттарына оңой жеткенди үйрөнүшөт.

Антпесе, күнүмдүк кырдаал менен жашоо аларга адат болуп, натыйжада куру кыялдан чыга албаган, эрксиз жана жетеленме кемчонтойго айланат.

Адамдын жашоосу тартиптелген келечеги менен гана мааниге ээ. Ошондуктан урматтуу жаштар келечекти тартиптеңиздер!