УШАКТЫН СЕБЕПТЕРИ



 

Ушактоого көбүнесе бирөөгө жамандык кылуу, бирөөдөн өч алуу, аны менен эсептешүү сезими, бирөөнүн үстүнөн өзүнүн артыкчылыгын белгилөө түрткү болот. Учурунда токтотпосо ал сезим чегинен ашып, жек көрүүгө чейин алпарат. Ою күнү-түн өч алуу менен алек болгон адамдын мүнөзү да көз көрүнөө өзгөрүп калат. Ушактоого ичи күйдүлүк көп себеп болот. Ичи күйдүлүк менен ооруган адамга бирөөнүн жетишкендигин, ийгилигин көрүү өтө оор жана анын аброюн басаңдатып, жаманатты кылуу үчүн аны жамандап баштайт. Ошондой эле кээде адамдар бирөөгө иши түшсө ага жагынуу үчүн да анын атаандашын же араздашкан адамынын ушактоо менен жумушун бүтүргөнү көп кездешет.

Сын тагуу ушактоонун дагы бир себеби. Сын тагуу деп бирөөнүн абалын таңкыттап, анын начардыгын баса белгилөөнү айтат. Мисалы «байкушка жаман эле болгон экен», же «анын абалына мышык ыйлап калыптыр » ж.б. сыяктуу сөздөр эгер боорукердиктен айтылбаган болсо, сын тагуу деп эсептелет. Ал эми кээ бир оозуна алы жетпегендер ар кимди сындап атып ушакка кирип кеткенин байкабай да калышат. Мухаммад салаллаху алайхи ва саллам: «Жол боюнда отургандар жолдун акысын төлөп койсун»-дейт. Жолдун акысы деп ары бери өткөн адамдар жөнүндө кеп кылбоону айтат. Ушакталган адам да өзү жөнүндө уккан кепке дароо эле ишене бербөөсү зарыл.

Ушакка ишенип, бирөө жөнүндө жаман ойлоо, ага жооп кайтаруу, ушак аркылуу өч алуу ж.б. жеткен адепсиздик. Кураанда: «Оо, ыймандуулар! Эгер наадан ушак айтса аны териштиргиле…» («Бөлмөлөр», 6 ) деген аят бар. Ушак уккан соң аны адилеттүүлүк менен териштирип, анан чечим кабыл алуу туура. Бирөөнүн кемчилигин көзү жокто ашкерелөө — чындык айтылганына карабай күнөө. Пайгамбар салаллаху алайхи ва саллам: «Кыямат күнү Аллах Таала диндеш бир тууганынын аброюн сактагандын жүзүнөн тозоктун жалынын алыстатат» -деген.

1,173 просмотров всего, 1 просмотров сегодня

Facebook комменттер

Коммент




Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *