32. МЕККЕГЕ КЕТКЕН ЖОЛ



Зуль-Хулайфадагы мийкаттан ажылар ихрам абалына киришти жана автобустарга кайра отуруп, көздөн учкан Меккеге жолун улады. Автобус ордунан жылып жылбай топтон бирөө: «Ляббайка-Ллахумма ляббайк! Ляб-бай- ка ля шариика ляка, ляббайк(а)! Инна-ль- хам-да ва ни;мата ляка ва-ль- мульк, ля шарии-ка ляк!» — деп «лаббайк» айтып баштады, калгандары бул сөздөрдү чогуу кайталап киришти.

«Лабайктын» мазмууну: «Куп болот, Аллахым! Сенин шеригиң жок, Сага мактоолор болсун, Сен жакшылыктардын жана мүлктөрдүн Ээсисиң! Сага теңдеш жок!». Бул сөздөр негизинде Жаратуучунун чакырган жерине келип, Анын Үйүнө бет алганда берилген улуу ант жана убада. Муну түшүнгөндөр мындан ары жашоосун ушул убадасына ылайык жашайт, түшүнбөгөндөр «жөн эле ажыга барып келди» болушат. Жол алыс болгонуна карабай, толкунданган жүрөктөн бул сөздөр улам кубаттуу шык менен чыгып жатты. Анткени, ажылар «лаббайкты» Каабаны көргөнгө чейин токтотпошу керек.

Айтмакчы, Ислам Шариатында аялдын үнү да аурат деп эсептелет жана «лаббайканы» эркектер гана үнүн чыгарып айтат.
_ _ _

Араб жарым аралын негизинен эки каардуу чөл бийлейт. Тагыраагы, анын түндүгүнөн түштүгүнө карай Чоң Нефуд чөлү, ал эми батышынан чыгышын көздөй Руб аль-Хали чөлдөрү жайкалып жатат. Жарым аралдын каардуу шартына карабай аны кербен жолдору чийелеп тигип өткөн. Азыркы заманбап даңгыр жолдордун дээрлик баары илгерки жолдордун эле изине салынган. Хижаздан орун алган эки ири – Мекке менен Мадина шаарлары да ушул сымал бир канча даңгыр жолдор менен байланышып турат. Кызыл деңизди бойлоп кеткен, илгерки даңгыр жол аркылуу сан жеткис кербендер Йеменден Шамга мал ташыган. Бул жол тууралуу пайгамбарыбыздын өмүр баянында көп айтылат. Ошондой эле Мекке мушриктери Мадинага кол салуу үчүн жасаган эки жолку жортуулу да ушул жол аркылуу өткөн. Андан тышкары пайгамбарыбыз салаллаху алайхи ва саллам өзү да Меккени ачканы ушул жол менен келген. Ал жол азырга чейин колдонууда жана жыл сайын жаңы өтмөктөр жана көпүрөлөр курулуп, ыңгайы жана кооздугу улам артууда. Кийинки доорлордо эл пайгамбарыбыздын Йасрибке жер которгон жолу менен да каттай баштаган жана ал чыйыр азыр заманбап даңгыр жолго айланган. Исламга чейин жана пайгамбарыбыздын доорунда бул ар ким биле бербеген, өтө кооптуу жана татаал жол азыр «Хижрат жолу» деп аталат жана өткөн кылымда Сауд падышалыгы бул чыйырды бойлоп отуруктаган уруулар менен келишим түзүп, ушул жолду курдурган. Мадина менен Меккени бул жолдогу аралыгы 450 чакырымга барабар. Алыстан караганда сары тонду бойлогон кара жиптей суйкайган бул жолдун тегиздиги суктандырбай койбойт. Азыркы талаптарга толук жооп бергендей салынган.

Унаа ичинде суу куюлган идиш чайкалбайт. Жол тегиздигинен отурган адам дароо уйкуга кирет. Жаңнынан өткөн унаанын тездигине караганы үлгүрбөйсүң. Жол ката белгилүү аралыкта телефон автоматтары орнотулган. Жапайы төөлөр жолго чыгып, кырсык жүз бербөөсү үчүн алардын жоолду жээктей оттогон жерлерине зым торлор тартылган жана берки өйүзгө эркин өтүүсү үчүн жол астынан атайын өткөөлдөр салынган.

Жол таптаза, кечинде тилкени көрсөтүп турган чырактар асфальттын өзүнө орнотулган. Жол бою бийик устундарга панарлар илинген. Унаалар тез ылдамдыкта эркин жүрүүсү үчүн жол тилкеси тор дубал менен экиге бөлүнгөн. Тилке эч кайсы жерде жөө жүрүүчүлөрдүн жолу менен бир деңгээлде кесилишпейт. Жолоочулар үчүн тез даам татуу түйүндөрү, күнү-түн кондиционерлери иштеп турган намазканалары бар аялдамалар жол ката салынган. Жолдун кээ бир жеринде көчмө кумдар учурайт. Ал билбеген адамга алыстан суу ташкындап жаткандай көрүнөт. Ошентсе да кум жол тилкесине конбойт жана жолдун бойогу илгеркидей эле даана көрүнүп турат. Дегинкиси түндө иштешеби же баары автоматташып кеткенби, айтор күрөк көтөргөн сары кийимчен, жол тейлеген адис көрүнбөйт. Жолду бойлото ар кандай дарактар отургузулган. Чөл деген чөл, арыда чөл баянын айткысы келип, жер которуп темселеген сөксөөлдөр да көрүнүп калат. Көнбөгөн көзгө ээн чөлдөгү тегиз жана таза жол өтө эле өөн учурайт. Анын үстүнө Бейиштин төрүндөй болгон биздин жерлердеги жолдорду эстегенде бир чети ичиңди тызылдатса, бир чети аргасыз суктандырат. Ажылар «лаббайкасын» улам күч алдырат. Көп өтпөй автобустар аялдамалардын бирине токтоду. Эл тамактанып, даараттарын жаңыртып, намаздарын окуду. Анан кайра «лаббайкалаган» бойдон сапарларын уланты.

 

 

 

160 просмотров всего, 2 просмотров сегодня

Facebook комменттер

Коммент




Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *